XXXVII Łemkowska Watra w Zdyni.
Zapalono ogień pamięci !

WATRA znaczy OGIEŃ a dokładniej ognisko, przy którym zasiadały kiedyś pokolenia Łemków, śpiewając i rozmawiając w swoim ojczystym języku, snując marzenia o swojej przyszłości w poczuciu wspólnoty szukając ukojenia po przykrych losach historii.

19 lipca 2019 r. rozpoczęto po raz XXXVII Łemkowską Watrę w miejscowości Zdynia (łem.Żdynia - Ждиня), gmina Uście Gorlice, pow. Gorlice. Zjechali tu Łemkowie z całego świata, głównie z Polski, Ukrainy i Słowacji. Nie zabrakło też wielu z dalekich stron, przybyli z USA, z Kanady a nawet z Ameryki Płd. Przybyli też miłośnicy kultury i tradycji łemkowskich z wielu miast Polski. O godz. 13.00 w pierwszym dniu (piątek) zapalono Watrę – ogień pamięci, który będzie płonął aż do niedzieli, symbolizuje żywą kulturę Łemków. Uroczyste rozpalenie XXXVII Łemkowskiej Watry dokonał Piotr Kaszczak, starosta imprezy, mieszkaniec Zdyni wraz z Adamem Wiewiórką zastępcą przewodniczącego Zarządu Głównego Zjednoczenia Łemków. Tegoroczna odbywa się pod hasłem „Nastrój się".

Po uroczystym rozpaleniu watry, rozpoczęły się koncerty dorosłych oraz zespołów dziecięcych i młodzieżowych, które trwać będą aż do niedzieli. Na scenie zatrzęsienie gatunków i styli muzycznych! W pierwszym dniu wystąpiły zespoły artystyczne z Polski, Ukrainy i Słowacji (Łemkowyna, Svidnicki Heligonkari, Czeremosz, Czyżyki, Rusnaky i Kyczera ) Po południu wystąpiły zespoły dziecięce i młodzieżowe: Łemczatko z Kałusza, Kyczerka z Legnicy, Ruczaj z Sękowej, Zespół folklorystyczny Domu Kultury w Ruskim Keresturze – Serbia, Łemkiwskyj Perstenyk z Gładyszowa, Torban Folk Band – Lwów oraz Rockoko – folkowo – rockowy kwartet smyczkowy ze Lwowa (Ukraina)

Późnym wieczorem wystąpiły zespoły z tych samych państw: z Polski – N’lem folk i Horpyna z Olsztyna, ze Słowacji – L’H Cavargos – region Saris.

Na zakończenie pierwszego dnia odbył się również pokaz ognia wykonaniu Pauliny Chmura
Pamiętano także o najmłodszych, dla których na legendarnej „Lemko Strit” przygotowany był program „Watroczki” i „Majsterni”, bogatych w pokazy i warsztaty dawnego łemkowskiego rzemiosła oraz rękodzieła. Przeprowadzono tradycyjne konkursy Watry: przecinanie kłody, dojenie krowy itp. Pierwszy dzień watra rozpoczął i zakończył się piękną i ciepłą pogodą. Oby pogoda dopisała przez pozostałe dwa dni.!!

ZOBACZ GALERIĘ ZDJĘĆ

DZIEŃ DRUGI

W sobotę 20 lipca o godz. 10.30 w Miejscu Pamięci , nastąpiło oficjalne otwarcie Watry. Gościem specjalnym XXXVII Watry był Przewodniczący i poseł Platformy Obywatelskiej Grzegorz Schetyna. Uczestniczyli przedstawiciele Ukrainy jak również władz wojewódzkich, powiatowych i licznie zgromadzonego duchowieństwa na czele z biskupem prawosławnej diecezji przemysko - gorlickiej JE Paisjuszem oraz Arcybiskupem i Metropolitą (zwierzchnikiem) Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej w Polsce Eugeniuszem Popowiczem i bp Włodzimierzem Juszczakiem z kościoła greckokatolickiego. Gośćmi Watry byli również konsulowie Ukrainy i USA. Po modlitwie złożono wieńce i kwiaty pod pomnikiem upamiętniającym ofiary akcji "Wisła", w Miejscu Pamięci - przeprowadzonego przez władze komunistyczne w 1947 r. przymusowego wysiedlenia Ukraińców i Łemków z południa Polski. Uderzeniem w dzwon pokoju było przypomnieniem o tej akcji.

Na scenie amfiteatru nastąpiły oficjalne przemówienia a po nich odznaczenia, wyróżnienia dla działaczy Zjednoczenia Łemków. Decyzją Prezydenta Ukrainy Petro Poroszenki, Order ,,Za Zasługi" III stopnia za wieloletnie kultywowanie kultury i oświaty łemkowskiej otrzymał Stefan Kłapak – przewodniczący Zjednoczenia Łemków i Emil Hojsak - działacz gorlicki i b. przewodniczący Zjednoczenia.

Po części oficjalnej zaprezentowały się zespoły artystyczne: OSŁAWIANY z Mokrego, ZORIA – chór z Uścia Gorlickiego, KYCZERA z Legnicy, ŁEMKOWYNA ze Lwowa, BAWNYCIA- Zimna Woda (Ukraina), MARTA IWASZCZYSZYN – solistka z Zimnej Wody, ROSA – Uście Gorlickie, SVDNICANKA – Świdnik (Słowacja) oraz KYCZERKA z Legnicy.

W drugiej części wystapili; Czeremosz ze Lwowa, Dywocwit z Zimnej Wody, Łastiwczata z Przemkowa, Volanka z Volicy (Słowacja), Labirsky Betarez Medzilaborce (Słowacja), Namysto ze Lwowa, Zespół Wokalny z Legnicy oraz FSK Kecera – Jakubany (Słowacja)
Po południu odbył się pokaz strojów ludowych a wieczorem odbył się koncert wieczorny w którym wystapił zespół folkOff z Łodzi, Klub 46 z Wrocławia, Alegro – Slowacja, FlyzZza z Łucka (Ukraina), Paulina Chmura zaprezentowała pokaz ognia a na zakończenie drugiego dnia wystapił zespół folkowo – rockowy z Poznania - Krambabula

Podczas drugiego dnia odbyło się wiele imprez towarzyszących, odbyły się warsztaty – wybijania łemkowskiego wzoru na spódnicy — Natalia Klasztorna, Warsztaty tradycyjnej łemkowskiej pisanki — Anna Farańczuk, Warsztaty tradycyjnego wiązania kobiecych chust i nakryć głowy — Vira Zabora, Warsztaty zabawkarskie — Natalia Swyrydiuk oraz Warsztaty wyszywania łemkowskiego fartucha — Walentyna Nowikowa.

ZOBACZ GALERIĘ ZDJĘĆ

DZIEŃ TRZECI - OSTATNI

Ostatni trzeci dzień Watry rozpoczął się przy pięknej pogodzie o godzinie 13.00 trzy godzinnym koncertem, na którym wystąpiły następujące zespoły: Semeracka Róza z Gorlic, Roztoka z Rudnej, Łastiwczata z Przemkowa, Namysto ze Lwowa, Łemkiwskyj Perstenyk z Gładyszowa oraz Studenka z Kałusza (Ukraina)…i zaczęło padać. Końcowa część Watry została dokończona, wystąpiły jeszcze dwa zespoły ze Słowacji i na zakończenie zespół z Serbii. Odbył się dziecięcy konkurs recytacji i śpiewu i o godz. 17.30 nadszedł czas zgaszenia palącej się od początku festiwalu symbolicznej watry i rozjechać się każdy w swoją stronę. Za rok większość przyjedzie znowu. Nie zapominajmy też o tym co dla Watry najważniejsze – być ze sobą, poznawać się oraz świętować z ludźmi z całego świata przy akompaniamencie różnorodnej muzyki. Tego na pewno nie zabrakło! Co dziennie słyszałem piękny hymn łemkowski, który zamieszczam poniżej.

O godzinie 18.00 nastąpiło uroczyste zgaszenie ognia XXXVII ŁEMKOWSKIEJ WATRY W ZDYNI

***

37 Łemkowska Watra została zrealizowana dzięki dotacji; Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Projekt Województwa Małopolskiego, Uzdrowisko Wapienne i Wysowa. XXVII Łemkowską Spartakiadę sfinansowało Ministerstwo Sportu i Turystyki. Organizatorem było Zjednoczenie Łemków Zarząd Główny w Gorlicach.
W sumie w ciągu trzech dni na scenie zaprezentowało się około 50 wykonawców.

... nieco historii

I i II Watra w Czarnem koło Uścia była warsztatami Zespołu Pieśni i Tańca „Łemkowyna” z siedzibą w Bielance i była zorganizowana w lipcu 1983 - 1984 r. Dla organizowania następnych aż do roku 1991 każdorazowo i corocznie powoływano odrębny Komitet Organizacyjny. Trzecia odbyła się w Hańczowej w 1985 r. W latach 1986 – 1989 Łemkowska Watra odbywała się w Bartnem. Watra w Zdyni odbywa się od 1990 r. Od roku 1992 jej stałym i jedynym organizatorem jest Zjednoczenie Łemków w Gorlicach.
„W łemkowskiej odmianie nazwy Zdynia (Żdynia znaczy „czekaj ma mnie") jest jakiś symbol. Czekaj przy ognisku, ogrzej się miłością do współziomków, zadumaj nad losem tego narodu. Nie zapominaj, że jesteś Łemkiem, członkiem grupy etnicznej, narodu, który nie ma swojego państwa, ale ma swój język, kulturę, historię. Temu właśnie służy święto Kultury Łemkowskiej - Watra"

„Watry" przybierały rozmaite formy. Odbywały się konkursy wiedzy o historii, kulturze i geografii Łemkowszczyzny. Młodzi ludzie dzięki konkursom stykali się z tradycją swych ojców. Dzięki temu, że program „Watr Łemkowskich" jest różnorodny zaspokaja potrzeby różnorodnych grup jej uczestników. Stwarza możliwość rozmowy w ojczystym języku. Młodzi uświadamiają sobie i doceniają swą odrębność. Watra jest świętem, które proponuje oryginalną, autentyczną formułę. Zbudowana jest wokół jądra tradycyjnej kultury łemkowskiej. Podczas rytuałów związanych z obchodami święta udział biorą zespoły pieśni i tańca, chóry i orkiestry oraz grupy rockowe i folkowe. Rola i znaczenie „Watry" wykracza poza kultywowanie tradycyjnego dziedzictwa. Imprezie towarzyszy m.in. spartakiada łemkowska, kiermasz wydawnictw, prezentacja ginących rzemiosł i zawodów, wystawy oraz małe formy teatralne.

ZOBACZ GALERIĘ ZDJĘĆ

Hymn łemkowski

Wróć do newsów