Cmentarz wojenny nr 56 w Smerekowcu

Plan cmentarza wojennego nr.56 w Smerekowcu

Cmentarz wojenny nr 56 jest cmentarzem z I wojny światowej, zaprojektowany przez Dušana Jurkoviča i należy do I Okręgu Cmentarnego Żmigród. Znajduje się we wsi Smerekowiec w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie.
Cmentarz położony jest przy drodze Gładyszów - Smerekowiec, przed dojazdem do Smerekowca usytuowany jest z prawej strony drogi, w pobliżu mostu na potoku Regetówka. Cmentarz sąsiaduje z cmentarzem parafialnym. Zajmuje powierzchnię około 177 m².
Otoczony jest kamiennym murem, ma kształt owalu wychodzącego na niewielką dolinkę. Do znajdującego się od strony północno-wschodniej wejścia prowadzą czterostopniowe schody i kwadratowy przedsionek. Wejście zamknięte jest żelazną, kratową furtką. Groby są oznaczone drewnianymi krzyżami łacińskimi, jeden krzyżem lotaryńskim z półkolistym blaszanym zadaszeniem. Na nich znajdują się emaliowane tabliczki z nazwiskami pochowanych i ich przynależności do jednostek.

Na cmentarzu spoczywa 22. żołnierzy armii austrowęgierskiej poległych od stycznia do kwietnia 1915 r., którzy należeli do: 1. Pułku Piechoty Landwehry z Wiednia, 24.PP Landwehry z Wiednia, 10.PP Landwehry z Mlada Boleslav w Czechach, , 25.PP Landwehry z Kromieryża na Morawach, 59.PP "Rainer" z Salzburga, 53.PP z Zagrzebia (97% składu pułku to Chorwaci), 4. Pułku Haubic Polowych z Budapesztu, 3.Pułku Huzarów Honvedu z Segedyna, oraz 1 Rosjanin. Pochowani są w dwóch grobach zbiorowych oraz 14 pojedynczych.
Na terenie cmentarza znajduje się oryginalny wysoki drewniany krzyż pomnikowy. Szczególną uwagę przykuwa bogato ornamentowany krzyż, a zwłaszcza jego blaszany daszek, oraz bolec - zwornik krzyża którego główka wykonana jest z oryginalnego zapalnika od pocisku artyleryjskiego.
Na przedniej ścianie znajdującego się u podstawy krzyża cokołu, umieszczona została inskrypcja w języku niemieckim:

WIR WAREN EIN ATEMZUG DER MILIONEN
DIE DAS VATERLAND GERETTET HABEN
- tłumaczenie

BYLIŚMY ODDECHEM MILIONÓW, KTÓRZY URATOWALI OJCZYZNĘ

Pod krzyżem centralnym znajduje się mogiła zbiorowa, w której spoczywa 6 żołnierzy austrowęgierskich z 1 Pułku Piechoty Landwehry z Wiednia, padli 18 lutego 1915 r.
Cmentarzowi towarzyszy zrekonstruowany słup informacyjny, taki, jakie ponad 110 lat temu stawiali budowniczowie przy cmentarzach lub przy drodze do nich. Z zewnątrz obiekt prezentuje się bardzo malowniczo, szczególnie od strony Smerekowca – przypomina coś w rodzaju okrętu z masztem lub średniowiecznej twierdzy. Jest to wg mnie jeden z bardziej udanych projektów Jurkowicza. Cmentarz został w 2025 r. wyremontowany, odtworzono groby, krzyże, tabliczki identyfikacyjne, krzyż centralny, który jest oryginalny, mur ogrodzeniowy, drogowskaz informacyjny. Na obecną chwilę jest piękną wizytówką Gminy Uście Gorlickie i jest też to zasługą Pani wójt – gratuluję!

SMEREKOWIEC - KWIECIEŃ 1915 R.

Galeria zdjęć <strong>Cmentarz wojenny nr 56 w Smerekowcu</strong>

Wróć do spisu obiektów