Cmentarz Parafialny

Stary łemkowski cmentarz w Męcinie Wielkiej Wierni wyznania łacińskiego w okresie międzywojennym należeli do parafii w Kobylance. W tamtym okresie żyli w zgodzie z unitami, a bywało tak, że pogrzeb rzym.-kat. mieszkańca Męciny Wielkiej odprawiał tutejszy ksiądz greckokatolicki. Odbywało się to za indywidualnym pozwoleniem kobylańskiego proboszcza.

Na cmentarzu oraz powyżej niego znajduje się kilkanaście bardzo ciekawych krzyży kamiennych. Niektórym można przypisać autorstwo Wasyla Graconia (około 7 obiektów z lat 1905-1924).
Niewykluczone, że wykonywał je jego uczeń lub naśladowca.
Na cmentarzu znajdują się mogiły i grobowce naftowców, nauczycieli, żołnierzy i miejscowych rolników Łemków i Polaków.
Powyżej głównego cmentarza w odległości kilkudziesięciu metrów od ogrodzenia znajduje się kilkanaście krzyży w trzech oddzielnych grupach. Być może to tam właśnie dawniej był cmentarz.

Na głównym cmentarzu parafialnym znajduje sie kilka zabytkowych krzyży są to:

l- łaciński, autorstwa Wasyla Graconia, Ukrzyżowany ma 3 palce wyprostowane, zdaje się błogosławić nawet po śmierci; inskrypcja cyrylicą podobna do wykonywanych przez tego ludowego artystę, data 1919
l- łaciński, we wnęce kamienna płaskorzeźba Matki Bożej modlącej się w postawie stojącej ze skrzyżowanymi na piersi rękami, inskrypcja po polsku
l- łaciński, inskrypcja cyrylicą, data 1929
3- łacińskie, inskrypcje cyrylicą, bez dat
l- prawosławny, autorstwa Wasyla Graconia, inskrypcja cyrylicą, data 1924
l- prawosławny, domniemane autorstwo Wasyla Graconia, inskrypcja cyrylicą
l- prawosławny, we wnęce Chrystus z sercem gorejącym, inskrypcja cyrylicą
l- prawosławny, we wnęce postać Zmartwychwstałego, u którego stóp z prawej strony baranek
l- prawosławny, we wnęce płaskorzeźba Matki Bożej z opuszczonymi rękami, których dłonie odwrócone są na zewnątrz, inskrypcja cyrylicą
1- prawosławny, we wnęce ładna, rzadko spotykana na naszym terenie rzeźba św. Józefa z Dzieciątkiem na ręku
1- prawosławny z piaskowca, z rozłożoną u podstawy krzyża księgą życia, na której inskrypcja cyrylicą idatal927
1- prawosławny, inskrypcja cyrylicą
1- płyta nagrobna z wyrytym krzyżem łacińskim i pisaną cyrylicą inskrypcją.

Jeden z krzyży z piaskowca znajduje się na cmentarzu z I wojny światowej. Razem z nim 17 obiektów.
Na cmentarzu przeważają krzyże i grobowce z lastryko. Są to obiekty z lat 60-tych, 70-tych i 80-tych XX wieku. Zdecydowana większość to obiekty z krzyżami łacińskimi, których jest 95 z inskrypcja po polsku i 5 z inskrypcją cyrylicą. Razem 100 obiektów.
Grobowców z krzyżami z lastryko, prawosławnymi jest 10. Wszystkie z inskrypcją cyrylicą. Na nich daty: 1946 i współczesne.
Razem z lastryko 108 obiektów.

Ponadto znajduje się kilka krzyży metalowych. Wśród nich 35 łacińskich z rurek, z których jeden ma inskrypcję cyrylicą. Z ceowników 3, z prętów 2. Te ostatnie wszystkie łacińskie.
Razem metalowych: 34 obiekty
Drewniane: 8 łacińskich krzyży. Wśród nich zwraca uwagę jeden bardzo wysoki, ponad 4 metrowy.
Ponadto 12 mogił ziemnych widocznych oraz kilka słabo zaznaczonych. Na terenie cmentarza, w części ogrodzonej, można zlokalizować 185 obiektów.

Stary łemkowski cmentarz w Męcinie Wielkiej Niezwykle ciekawa jest część krzyży znajdująca się poza ogrodzonym terenem cmentarza. Obiekty tam zgromadzone zgrupowane są w trzech małych oddzielnych grupach. Pierwszą z nich jest grupa krzyży położona najbliżej cmentarza. Znajduje się tu: krzyże z piaskowca, łaciński z płaskowników, data 1953 r, drewniany , z rurek, z lastryka i ziemny, razem 13 obiektów.

Kilka metrów powyżej pierwszej grupy grobów znajdujących się poza ogrodzeniem, jest druga grupa, najciekawsza i najstarsza ze wszystkich na tym cmentarzu. Kilka z nich jest wysuniętych przed pozostałe. Reszta postawiona jest w dwóch równych rzędach po 5 w każdym z nich. Za nimi jest jeszcze jeden krzyż . Są one bardzo interesujące, poświęcić im należy więcej uwagi.

Wysunięte przed pozostałe, ustawione w rzędy to m.in.:
1- krzyż łaciński, żeliwny na cokole z piaskowca. U podstawy krzyża aniołek, natomiast na żeliwnej tabliczce inskrypcja cyrylicą, informacja o zmarłym, którym jest Josif (Józef) Prokipczak 1822 - 1891; był on fundatorem krzyża w Wapiennem (tam też ciekawa intencja fundowania)
l- krzyż łaciński, inskrypcja cyrylicą
l- pomnik - obelisk z piaskowca, inskrypcja po polsku: Maria Szczerbakówna 1881 -1908
l- łaciński, utrącony
l- żeliwny, na cokole z piaskowca, na cokole data 1889, która może być datą - rocznicą 900 - lecia Chrztu Rusi.

I - rząd
l- prawosławny z piaskowca, na cokole z piaskowca; cechy postaci Chrystusa wskazują, iż wykonawcą mógł być Wasyl Gracoń lub jego uczeń, data 1905
l- łaciński z piaskowca, na cokole z piaskowca, utrącony
l - łaciński żeliwny, na cokole z piaskowca
l- łaciński z piaskowca, na cokole z piaskowca, na którym wykuty krzyż prawosławny, data 1908
l - cokół, na którym tabliczka z krzyżem, prawosławnymi krzyżykami (grób dzieci) z datami śmierci 1892, 1897.

II rząd
l- łaciński z piaskowca, na cokole z piaskowca z trójlistnie zakończonymi ramionami, na nim Ukrzyżowany wykonany z jednego bloku kamienia wraz z krzyżem autorstwa artysty ludowego, być może Wasyla Graconia, inskrypcja cyrylicą
l- cokół z piaskowca, podstawa krzyża żeliwnego, obecnie utrąconego, inskrypcja cyrylicą, data: 1913
l - prawosławny z piaskowca, na cokole z piaskowca, na nim postać Ukrzyżowanego wykoca z jednego bloku kamienia wraz z krzyżem, autorstwa Wasyla Graconia, ucznia lub naśladowcy, data : 1924
l - prawosławny z piaskowca, na cokole z piaskowca, we wnęce płaskorzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem (Matka Boża w koronie, w prawej ręce trzyma lancę, Jezus z głową odkrytą, w prawej ręce trzyma kulę -jabłko królewskie)
l- prawosławny z piaskowca
ł- krzyż prawosławny z piaskowca, na cokole z piaskowca, we wnęce płaskorzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem (Matka Boża w koronie, w prawej ręce trzyma lilię, Jezus z głową odkrytą z rozłożonymi dłońmi, prawą unosi w geście błogosławieństwa, płaskorzeźba malowana).
Razem w drugiej grupie 16 obiektów.

Stary łemkowski cmentarz w Męcinie Wielkiej Z dala od cmentarza i od dwóch grup znajdujących się obecnie poza nim, znajduje się trzecia grupa, w której aktualnie są tylko 2 krzyże. Krzyże te znajdują się ok. 40 n wspomnianych dwóch grup i ok. 50 m od cmentarza, na tym samym zboczu i na tej samej łące nieco w rogu. Jednym z nich jest krzyż łaciński z rurek. Drugim krzyż łaciński z piaskowcami który jest jednym z najstarszych na omawianym terenie. Inskrypcja informuje o zmarłym : Robert Schutt, ur. w Hamburgu 1844, zm. w Męcinie Wielkiej 1886 r. Ruhe in Frieden. Robert Schutt wraz z Williamem Stockerem posiadał kopalnię ropy w Lipinkach. W 1881 roku mieli także kopalnie w Męcinie Wielkiej, w której zatrudniali w tym roku 14 robotników i l kierowika. W swej kopalni mieli 13 szybów, z czego 10 było kopanych i 3 wiercone. W Lipinkach zatrudniali 7 ludzi, a mieli tam 2 szyby.
Nie wiadomo, dlaczego te dwa krzyże są oddalone od reszty. Może to tam dawniej znajdował się cmentarz, ale były to groby ziemne i dlatego nie zachowały się do naszych czasów. Z czasem zapomniane, zarosły trawą.

Razem na cmentarzu i w jego najbliższej okolicy znajduje się 206 obiektów.

Galeria zdjęć Cmentarz Parafialny

Wróć do spisu obiektów